Екінші мүмкіндік: Қазақстанда донорлық жүректі алғаш трансплантациялаған сәттен 13 жыл өтті

08.08.2025

8 тамыз - UMC Жүрек Орталығы командасы үшін маңызды күн. Дәл осы күні 2012 жылы клиника қабырғасында Қазақстанда алғашқы донорлық жүрек трансплантациясы жасалды. Операцияны клиниканың негізін қалаушы Юрий Пя және Чехиядан келген кардиохирург Ян Пирк басқарды. Оқиға өлімнен кейінгі ағзалардың донорлығын дамытудың басталуына және халықтың елдегі донорлық институт ұғымы туралы хабардарлығын арттыруға түрткі болды.

Бүгінгі таңда Қазақстанда қайтыс болғаннан кейінгі донорлардан 104 жүрек трансплантациясы сәтті орындалды, оның 98 UMC-де, 3 Алматыда және 3 Шымкент қаласында ота жасалды. Жүрек трансплантациясы жүрек жеткіліксіздігінің соңғы сатысы бар пациенттерді емдеудегі алтын стандарт болып табылады. Жүрек ауруының ауыр жағдайларында пациенттерге «трансплантацияға көпір» ретінде механикалық LVAD құрылғысы имплантацияланады, ол сорғы ретінде ағзадағы қанды айдауға көмектеседі. Дегенмен, құрылғы пациенттерге жүрек трансплантациясын күтуге көмектесетін уақытша терапия болып табылады.

Өткен аптада UMC Жүрек Орталығында 47 жастағы ер адамға жүрек трансплантациясы жасалды, ол бұрын 2017 жылы инфаркттан кейін LVAD-пен имплантацияланды. Сегіз жыл күту донордан сәтті жүрек трансплантациясымен аяқталды, оның туыстары операцияға келісім берді. Сол уақытта басқа пациентке донорлық өкпе трансплантациясы жасалды. Екі пациенттің де жағдайы қанағаттанарлық, оларды оңалту және қалпына келтіру күтілуде. Сондай-ақ, басқа клиникаларда бүйрек пен бауыр трансплантацияланған тағы үш пациентке өмір сүру мүмкіндігі берілді.

Қайтыс болғаннан кейінгі донордан ағзаларды трансплантациялау тек бас миының өлімі айқындалғаннан кейін және әлеуетті донордың туыстарының келісімімен немесе тірі кезіндегі келісімімен ғана жүргізіледі. Ми өлімі анықталған әлеуетті донор анықталған кезде аймақтық трансплантация үйлестіруші трансплантация бойынша тіркелімде тірі кезіндегі ерік білдіруінің бар-жоғын тексереді және туыстарымен қайтыс болғаннан кейін болатын донорлық мүмкіндігі туралы әңгіме жүргізеді.

Әрбір азамат қайтыс болғаннан кейін ағзаның донорлығы туралы өз еркін білдіруге және өз шешімін электрондық үкімет порталында тіркеуге құқылы. Жақын туыстарына өмірлік шешім туралы хабарлау да маңызды. Соңғы мәліметтер бойынша, ағзаларды трансплантациялауды күту парағында 4000 - нан астам пациент бар, оның ішінде донорлық жүректі күтуде - 145 адам.

Донорлық ағзаларды транспланттауды сәтті жүргізу – бұл медициналық орталықтардың, үйлестірушілердің, санитарлық авиацияның, трансплантологтардың, жол полициясы қызметкерлерінің және басқа да мемлекеттік қызметтердің үйлесімді жұмысының нәтижесі. Қауіпсіздік пен көлікті сүйемелдеу бойынша бірлескен жұмыс ағзаларды трансплантациялау процесінде маңызды уақытты қысқартуға көмектеседі.